Informatie voor starters

Radioamateur worden

Zelf uitzenden, wereldwijd verbindingen maken en je eigen zendapparatuur bouwen — met een bedieningscertificaat en een vergunning mag het.

Als radioamateur krijg je heel wat mogelijkheden om uit te zenden en zelf zendtoestellen te bouwen of aan te passen. Om dat veilig en verantwoord te doen heb je technische en operationele kennis nodig, én kennis van de wetgeving. Daarom organiseert het BIPT (het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie) radioamateurexamens.

Wie slaagt, krijgt een bedieningscertificaat. Daarmee mag je uitzenden en kan je een vergunning aanvragen om een eigen radiostation op te stellen en te gebruiken. Geen voorkennis van elektronica nodig: de opleidingen in de UBA-secties starten bij nul.

De drie klassen

Er zijn drie klassen bedieningscertificaat. Hoe meer mogelijkheden je krijgt, hoe diepgaander het examen. Klasse C is de instap (de "basisvergunning"), klasse A geeft de volledige rechten.

Klasse Frequenties Vermogen Zelfbouw / modificatie
A 27 frequentiebereiken tussen 135 kHz en 250 GHz tot 1500 W toegestaan
B 12 frequentiebereiken tussen 1,8 MHz en 440 MHz 100 W op HF en 50 MHz
50 W op 2 m en 70 cm		 niet toegestaan
C 8 frequentiebereiken tussen 3,5 MHz en 440 MHz 25 W op HF
50 W op 2 m en 70 cm		 niet toegestaan

Je roepnaam verraadt je vergunning

Een Belgische roepnaam bestaat uit een prefix en een suffix — bijvoorbeeld ON4OSA, met prefix ON4 en suffix OSA. Het cijfer in de prefix zegt iets over de behaalde vergunning:

Prefix Vergunning Klasse
ON1, ON4–ON9 HAREC-vergunning A
ON2 Novicevergunning B
ON3 Basisvergunning C

Het examen per klasse

Klasse Vragen Tijd Slagen Praktische proef
A 48 — waarvan 30 techniek, 8 procedures, 10 wetgeving 90 minuten min. 50 % op elk onderdeel niet vereist
B 38 — waarvan 20 techniek, 8 procedures, 10 wetgeving 60 minuten min. 50 % op elk onderdeel niet vereist
C 30 — waarvan 12 techniek, 8 procedures, 10 wetgeving 60 minuten 80 % op het gehele examen vooraf vereist

Het examen bestaat uit meerkeuzevragen met vier mogelijke antwoorden waarvan er één juist is. Elk juist antwoord telt voor 1 punt, een fout of niet ingevuld antwoord voor 0 punten. Er is dus geen giscorrectie — vul zeker elke vraag in, ook als je niet zeker bent.

Er wordt geen enkele vrijstelling verleend: niet op basis van andere diploma's, en ook niet omdat je eerder al voor bepaalde examenonderdelen geslaagd was.

De leerstof voor techniek en procedures volgt de CEPT-aanbevelingen (TR 61-02 voor klasse A, ECC (05)06 voor klasse B en ECC-rapport 89 voor klasse C). Daardoor is de leerstof gelijkaardig in alle CEPT-landen, wat de wederzijdse erkenning van vergunningen mogelijk maakt. Het deel wetgeving wordt bepaald door het BIPT en is identiek voor de drie examens.

Examen afleggen bij het BIPT in Brussel

Het BIPT neemt de examens af in de eigen lokalen in Brussel:

BIPT
Koning Albert II-laan 32 bus 10
1000 Brussel
tel. 02 226 88 88 · info@bipt.be

Na afspraak met een erkende radioamateurvereniging kan een examen ook op een andere locatie doorgaan; die sessies worden op de UBA-website aangekondigd. Examens worden enkel op werkdagen en tijdens de kantooruren afgenomen.

Inschrijven

Je schrijft in per e-mail aan examen@bipt.be, met vermelding van:

  • je voornaam en naam zoals op je identiteitskaart;
  • je volledige adres;
  • je telefoonnummer (niet verplicht, maar handig);
  • het examen waarvoor je inschrijft (klasse A, B of C);
  • de periode waarin je het examen wil afleggen — of de plaats en datum als je inschrijft voor een sessie op een andere locatie.

Als bijlage voeg je toe:

  • een kopie van je identiteitskaart (voor- en achterzijde);
  • een kopie van je attest van de praktische proef — enkel voor klasse C.

Het BIPT stuurt daarna een bevestiging met datum en uur, samen met een uitnodiging tot betaling van het inschrijvingsgeld. Je inschrijving is pas afgerond na die betaling.

Je moet minstens 12 jaar zijn om aan een examen deel te nemen.

Op de dag zelf

Wees op tijd: kom je later aan dan 15 minuten vóór de aanvang van het examen, dan kan het BIPT je de toegang weigeren.

De praktische proef (klasse C)

Wil je deelnemen aan het klasse C-examen van het BIPT, dan moet je vooraf geslaagd zijn in de praktische proef. Die wordt afgenomen door de erkende radioamateurverenigingen, doorgaans na afloop van een klasse C-opleiding — tijdens die opleiding word je er ook op voorbereid.

Tijdens de proef toon je aan dat je een radioamateurstation correct kan bedienen en een radioverbinding kan maken volgens de juiste procedures.

Voor het klasse A- en klasse B-examen heb je dit attest niet nodig.

De morseproef

Morse is niet langer verplicht. Je hoeft geen morse te kennen om in België een bedieningscertificaat of vergunning te behalen — CW maakt geen deel uit van de examens voor klasse A, B of C.

De morseproef bestaat nog wél, maar is volledig vrijwillig. Wie slaagt, ontvangt een bewijs van slagen. Houders van een Belgisch klasse A-bedieningscertificaat kunnen daarmee de vermelding "Morse xx WPM" op hun bedieningscertificaat laten toevoegen.

In Vlaanderen wordt de BIPT-morseproef georganiseerd door UBA-sectie DST (Diest) — in 2026 voor de negende keer, conform het besluit van de Raad van het BIPT van 19 januari 2021.

Twee niveaus

Er worden achtereenvolgens twee proeven georganiseerd, met een verschillende seinsnelheid:

Niveau Snelheid Vermelding op het certificaat
1 5 WPM (woorden per minuut) "Morse 5 WPM"
2 12 WPM (woorden per minuut) "Morse 12 WPM"

Beide proeven gaan op dezelfde dag door, na elkaar, zodat je desgewenst voor het hogere niveau kan gaan. Op de website van ON4DST vind je de actuele datum en locatie, voorbeeldopnames van 5 en 12 WPM, en tips om morse te leren. Buitenlandse radioamateurs mogen deelnemen; het is dan aan hun eigen administratie om het bewijs van slagen te valideren.

Je voorbereiden

  • Handboeken. Voor klasse A en B is er het UBA HAREC-handboek; voor klasse C het UBA handboek basisvergunning. Beide zijn verkrijgbaar bij het UBA-servicebureau.
  • Opleidingen in de UBA-secties. Een klasse C-opleiding omvat meestal 12 tot 20 lesuren over enkele weken. Voor klasse A is dat een pak meer: 30 tot 40 sessies van 2 à 3 lesuren (80 tot 120 lesuren), gespreid over een half jaar tot een jaar. Klasse B zit daartussen. Meestal is er geen voorkennis vereist.
  • Online leeromgeving van de UBA. Met oefenvragen per klasse — ongeveer 800 vragen voor klasse A (plus een proefexamen), 400 voor klasse B en 250 voor klasse C — en forums voor je vragen over de leerstof.

Twijfel je waar te beginnen? Kom eens langs op een van onze bijeenkomsten — je vindt de data en plaatsen op de startpagina. We helpen je graag op weg bij de keuze van je klasse en de voorbereiding, of je nu al ervaring hebt met elektronica of helemaal van nul begint.

Bronnen

Deze pagina vat de officiële informatie samen ter kennismaking. Voor de actuele en bindende voorwaarden — waaronder het inschrijvingsgeld — verwijzen we naar het BIPT en de UBA.